Ślad wojny przy kościele w Krzywym Kole

Elżbieta Skirmuntt-Kufel
Miejsce pochówku udało się odnaleźć dzięki informacjom mieszkańca Krzywego Koła, Adama Nowaka.
Miejsce pochówku udało się odnaleźć dzięki informacjom mieszkańca Krzywego Koła, Adama Nowaka. fot. E. Skirmuntt-Kufel
Fundacja "Pamięć" znalazła groby z czasów II wojny. W poszukiwaniach pomógł mieszkaniec Krzywego Koła. Ponowny pochówek będzie w Starym Czarnowie.

Fundacja "Pamięć", poszukująca grobów żołnierzy niemieckich poległych w czasie I i II wojny światowej, prowadziła prace w Krzywym Kole w gminie Suchy Dąb. - Otrzymaliśmy wskazanie z Niemiec, że w marcu 1945 roku tuż przy kościelnym murze pochowano czterech poległych - informuje Maciej Milak z Fundacji "Pamięć". - Rodzina jednego z nich zabiega o przeniesienie szczątków. Przyjechaliśmy tu po roku przygotowań, bo najpierw musieliśmy uzyskać zgodę wojewody, władz gminy i miejscowego księdza proboszcza.

Pierwsza próba odnalezienia mogiły okazała się nieskuteczna, ale z pomocą eksploratorom pospieszył mieszkający w Krzywym Kole Adam Nowak. Opiekujący się świątynią mężczyzna zasugerował, że poszukiwania należy prowadzić bliżej przykościelnego krzyża. - Podczas prowadzonych jakiś czas temu prac izolacyjnych przy fundamentach świątyni znaleźliśmy ślady pochówku - wspomina pan Adam. - Pamiętam, że na cmentarzu była też krypta, w której prawdopodobnie chowano również żołnierzy.

Pogrzebano ich pod koniec wojny, kiedy w pobliskiej, a dziś już nieistniejącej plebanii, znajdował się szpital polowy. Ciała zmarłych w nim żołnierzy trafiały do wspomnianego grobowca.

Po kilku godzinach poszukiwań udało się wreszcie odkryć szczątki pięciu żołnierzy w wieku 18, 20, 30 i 40 lat, dwóch dorosłych cywili oraz kilkunastoletniego dziecka. - Znaleźliśmy kości, czaszki, buty wojskowe, fragmenty umundurowania, pasków i jeden nieśmiertelnik - relacjonuje Maciej Milak. - Wszystkich zmarłych pochowano w zbiorowej mogile tuż przy kościele. Prawdopodobnie jest tu więcej pochówków, ale nikt nie wskazał dokładnie ich miejsca. Jeśli uzyskamy precyzyjne informacje, wrócimy do tej wsi.

Znalezione szczątki zostaną umieszczone w małych trumnach i trafią na cmentarz do Starego Czarnowa pod Szczecinem, gdzie dwa razy do roku organizowane są uroczystości pogrzebowe dla wszystkich odnalezionych poległych.

W okolicach Gdańskach znajduje się wiele zapomnianych mogił żołnierzy niemieckich, dlatego Fundacja "Pamięć" prosi o wszelkie informacje na ten temat. Telefon w Warszawie 22 654 2161, e-mail: fundacja@pamiec.ikp.pl.

Uporządkowali teren obozu
Znalezienie szczątków żołnierzy niemieckich w Krzywym Kole to nie jedyna okazja do przypomnienia o tragicznych wydarzeniach z lat drugiej wojny światowej. Następną będzie uroczystość na terenie byłego hitlerowskiego obozu dla jeńców cywilnych w Granicznej Wsi.
We wtorek 28 września o godz. 12 odsłonięty zostanie tam pomnik upamiętniający Alfa Liczmańskiego, komendanta Gdańskiej Chorągwi Związku Harcerstwa Polskiego, który w 1940 roku poniósł w tym miejscu śmierć męczeńską. Zobaczyć też będzie można, jak dzięki staraniom gminy Trąbki Wielkie, Nadleśnictwa Kolbudy, Muzeum Stutthof w Sztutowie, sołectwa Graniczna Wieś oraz Stowarzyszenia Przyjaciół Pruszcza Gdańskiego i Okolicznych Gmin został zrewitalizowany teren obozu, miejsce pamięci narodowej.

Już od lipca zmiany w 300 plus?

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie