Pręgowo. Śladami historii: zapomniany grób bohatera września 1939 roku odnowiony przez pasjonatów historii [ZDJĘCIA]

Pasjonuje ich historia. Uczestniczą w rekonstrukcjach historycznych, ale na tym nie poprzestają. Kiedy trzeba, poświęcają swój czas, by odgrzebać zapomniane historie i oddać cześć pamięci walczących o wolność Polaków. Dzięki ich pasji oraz życzliwości napotkanych po drodze ludzi, odnaleziono i odnowiono zaniedbany grób bohatera z września 1939 r.

Inicjatorem tej akcji był Marcin Witkowski z Sulmina (gm. Żukowo), który od lat interesuje się historią i jest członkiem Grupy Rekonstrukcji Historycznej KG Nord.
- Od lat działam w grupach rekonstrukcyjnych i stąd moje zainteresowania związane z historią - mówi pan Marcin. - O ppłku Bronisławie Panku przeczytałem w monografii 7. Dywizji Piechoty. W jego biogramie znajduje się informacja, że w 1939 r. dowodził 27. pułkiem piechoty w składzie 7 Dywizji Piechoty. 1-3 września 1939 r. toczył ciężkie boje w obronie Częstochowy. Potem walki odwrotowe, m.in. pod Janowem, Tomaszowem Lubelskim. Po kapitulacji, w okresie okupacji, był jeńcem wojennym w obozie w Wol-denbergu i Murnau. Pod koniec maja 1947 r. wrócił do kraju, a rok później rozpoczął pracę w fabryce papieru w Łapinie. Zmarł w 1963 r., a pochowany został w Pręgowie. Mieszkam niedaleko tych miejscowości i bardzo mnie zaciekawiła ta informacja.

Zobacz Przedwojenna [stacja paliw](http://bydgoszcz.naszemiasto.pl/artykul/724174,napadniety-siekiera-63-letni-pracownik-stacji-paliw,id,t.html) w Pruszczu Gd. doczeka się remontu
Pierwsi powojenni osadnicy

Był grudzień ubiegłego roku, gdy pan Marcin z kolegą z Pręgowa - Dariuszem Gałązką zaczęli grzebać w historii.
- Trafiłem do Pawła Jaworskiego, obecnego właściciela Starej Papierni w Łapinie, który wykazał zainteresowanie i życzliwość - opowiada Marcin Witkowski. - W dostępnej tam dokumentacji nie było nazwiska Panek, ale zachowało się stare zdjęcie pracowników. Niestety nie jest datowane. Zwróciłem się do autora monografii 7 Dywizji Piechoty - Adama Kurusa. Przesłałem mu zdjęcie pracowników, a on rozpoznał na nim ppłka Panka.

Z kolei jeden z kolegów pana Marcina, zauważył, że na fotografii podpułkonik jest w bluzie mundurowej. Wskazuje to, że zdjęcie mogło być robione po tym, jak wyszedł z oflagu.
Pasjonaci historii nawiązali także kontakt z księdzem proboszczem z parafii w Pręgowie.
- W rozmowie z księdzem, ustaliłem, że w księgach parafialnych jest odnotowany zgon Bronisława Panka w dniu 18.11.1963 r. w Łapinie. Pogrzeb odbył się kilka dni później, 21 listopada, na pręgowskim cmentarzu. Jednak ksiądz, będąc proboszczem od 8 lat, nie kojarzy parafian o nazwisku Panek. Nie potrafił także określić, w której części cmentarza jest grób.

Pan Marcin na cmentarzu, spotkał panią Jadwigę, córkę grabarza, która wykazała się dużą życzliwością i pomocą.
- Szukaliśmy, szukaliśmy, aż znaleźliśmy - mówi pan Marcin. - To było w marcu tego roku. Grób był zaniedbany, brudny, napisy słabo widoczne: stopień, dane osobowe, daty i informacja o tym, że wymieniony był dowódca 27 pp, wyryte na planie krzyża Virtuti Militari. Według pani Jadwigi opiekującej się cmentarzem, grób jest nie odwiedzany, nie przychodzi tam żadna rodzina.

Zobacz Leszkowy - dzieje żuławskiej wsi i jej nowych osadników po 1945 roku

Ponieważ ppłk Panek mieszkał w Łapinie, a grób znajduje się na cmentarzu w Pręgowie, pan Marcin nawiązał kontakt z sołtysami obu miejscowości.
- Mimo początkowego zainteresowania tematem przez sołtysa Pręgowa, kontakt urwał się - mówi Marcin Witkowski. - Rzuciłem więc hasło wśród kolegów z grupy rekonstrukcyjnej, że potrzebujemy pomocy przy odnowieniu grobu. Na odzew nie trzeba było dużo czekać.

W maju członkowie Grupy Rekonstrukcji Historycznej KG Nord własnym sumptem doprowadzili grób ppłka Panka do godnego wyglądu. Grób został wyczyszczony, odmalowany, litery poprawione.

Zobacz Spotkanie z autorem książdki o księdzu Walągu
- Zachowaliśmy oryginalną kolorystykę, którą odkryliśmy podczas czyszczenia. Na krzyżu Virtuti Militari były ślady żółtej farby, na płycie - czerwonej. Później udało się jego stan jeszcze polepszyć dzięki autorowi monografii, panu Kurusowi, od którego dostaliśmy zdjęcie portretowe ppłk Panka. Przetworzyliśmy je na zdjęcie nagrobne i umieściliśmy na zniczu.

Bronisław Panek walczył nie tylko we wrześniu 1939 r. Już w kwietniu 1914 r. zgłosił się do Legionów Polskich i wraz z VI batalionem 1 pp Leg. przeszedł jego cały szlak bojowy. Po ukończeniu szkoły oficerskiej, w listopadzie 1918 r. zgłosił się do formowanego pułku piechoty ziemi rzeszowskiej. W grudniu tego samego roku dowodził 5 kompanią w grupie ppłka Leopolda Lisa-Kuli. Był dwukrotnie ciężko ranny na froncie ukraińskim, w roku 1919 i 1920. Od 1928 roku pełnił funkcję oficera sztabu 17 DP.

Zobacz Spotkanie z Sybirakiem w Społecznej Bibliotece Historycznej w Pruszczu Gdańskim
- Ppłk Panek jest odznaczony m.in. Krzyżem Virtuti Militari, Krzyżem Niepodległości, Krzyżem Kawalerskim, dwukrotnie Krzyżem Walecznych i Złotym Krzyżem Zasługi. Wydaje mi się, że należało uhonorować tego człowieka, zadbać o jego grób. Zwłaszcza, że tym roku mamy 100-lecie odzyskania niepodległości przez Polskę. Szkoda tylko, że nie udało się odnaleźć rodziny ppłk Panka. Bardzo na to liczyłem - dodaje inicjator poszukiwań.

Zobacz Jak odszukać swoich przodków

Wideo

Danuta Strzelecka

Więcej na temat:

Komentarze

Liczba znaków do wpisania:  4000/4000

Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

10.12.2018, 12:30

Nazwisko Panek jest także w Pruszczu . . .

18.08.2018, 17:17

Rodzina Panek żyje koło i w Suwałkach; może jest spokrewniona z pułkownikiem

Jeśli uważasz, że któryś z komentarzy łamie regulamin, to wyślij nam link do tego artykułu na pomoc@naszemiasto.pl

Wybrane dla Ciebie

Powiązane

Więcej na temat:
Więcej na temat:
Więcej na temat:
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, wyłącz Adblock na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3