Pyrka nasza kochana

Jutro św. Marcin przyjedzie na białym koniu do Poznania. Na stołach pojawi się gęsina, która najlepsza jest na św. Marcina, będą pyzy drożdżowe, rogale z białym makiem, ale na pewno nie zabraknie pyrek. Nie muszą on zaistnieć jako ziemniak z wody.


Przed rokiem namawiałem Państwa na powrót do tradycji, czyli na gęsinę, którą zajadali się poznaniacy w czasie świętomarcińskiego obiadu. Z biegiem czasu zastąpiła ją bardziej strawna dla żołądków kaczka, którą zresztą łatwiej było kupić w sklepach. Teraz z kupnem i gęsiny, i mięsa kaczki nie ma problemu. Na ten świąteczny obiad poznaniaków postanowiłem wybrać przekornie ziemniaki, którymi szczycimy się, że są podstawą egzystencji każdego obywatela Pyrlandii. A jednak coraz częściej o nim zapominamy lub traktujemy po macoszemu. Większość domowych szefów kuchni na ten szczególny obiad podając kaczkę, zaserwuje ją z pyzami drożdżowymi. Tam, gdzie pojawią się ziemniaki, będą tylko ugotowane i wyciągnięte z wody. A tak wiele można zrobić z ziemniaka, patrząc tylko na wielkopolskie przepisy kulinarne. Sadzę, że zaproponowane dzisiaj dwie zapiekanki mogą być znakomitym dodatkiem zarówno do kaczki, gęsi, golonki czy ciemnej pieczeni.
Ziemniak wykorzystywany jest w wielu kuchniach świata, ale szczególne miejsce zajmuje w Polsce, a już w Wielkopolsce to pan i władca. Dopóki nie rozpocząłem kulinarnych podróży, przyjmowałem to zdanie za pewnik. Teraz to tylko nic nie znaczące słowa. Dowody. Proszę bardzo. Irlandia Północna – kolacja w pubie. Na stół oprócz ziemniaków znajdujących się na tale- rzach z zamówioną potrawą wjeżdżają gotowane z wody, champ czyli puree z szalotkami lub porą, frytki, smażone półksiężyce oraz w mundurkach. Holandia – czy ktoś jest w stanie wyobrazić sobie posiłek bez stampotta - puree ziemniaczanego z różnymi dodatkami? Niemcy – sałatki kartoflane zawojowały cały świat. Każdy porządny hotel nie tylko w kurortach nadmorskich serwuje je w najrozmaitszych postaciach. Przyjęcie pożegnalne pani ambasador RPA w poznańskim Hotelu Novotel Centrum i smakowite frytki ze słodkiej odmiany ziemniaka batatów. Bez batatów i indyka nie odbyłoby się Święto Dziękczynienia w USA.
Rozejrzyjmy się zaś u nas - ziemniak to typowy dopychacz obiadowy. Sterta ziemniaków usypana w piramidę ledwo trzymająca się na talerzu, kawał mięsiwa suto polany sosem, to podstawa obiadu przeciętnego Polaka. Widząc jak mało szanujemy ten szlachetny dar ziemi, często mam ochotę przyjąć mocno niezadowoloną minę jak Marysieńka, której w prezencie z wyprawy wiedeńskiej Jan III Sobieski przywiózł worek kartofli.
A przecież może być inaczej, smakowicie, wykwintnie. Spróbujmy to zmienić chociażby na św. Marcina, kiedy przygotujemy coś nietypowego z ziemniaków. Kiedy zaś przyjdzie ochota nam na plyndze, podajmy je nie tylko tradycyjnie z cukrem, ale np. z gulaszem, tylko, na Boga, nie nazywajmy tego plackiem węgierskim, bo żaden Madziar czegoś takiego nie je... bo nie zna.


Ziemniaki po wiejsku

- Składniki: 0,5 kg ziemniaków gotowanych, 0,15 kg boczku, 0,10 kg cebuli, 0,2 l śmietany 30-procentowej,
0,2 kg żółtego sera.

- Przygotowanie: ziemniaki pokroić w grubą kostkę, boczek pokroić w paski, podsmażyć, dodać pokrojoną w kostkę cebulę, odstawić. Do naczynia żaroodpornego włożyć ziemniaki,
posypać boczkiem i cebulą, zalać śmietaną i obsypać tartym serem. Zapiekać 20 do 30 minut w temperaturze 180 stopni. Porcja dla dwóch osób.


Zapiekanka ziemniaczana z grzybami

- Składniki: 0,5 kg ziemniaków gotowanych, 0,05 kg grzybów suszonych (podgrzybek, borowik), 0,2 kg cebuli, 0,05 l śmietany, 2 jaja

- Przygotowanie: grzyby obgotować, pokroić drobno, dodać posiekaną cebulę, a następnie śmietanę. Mieszać do odparowania,
aż powstanie sos grzybowy. Ziemniaki pokroić w plastry i polać sosem. Jaja ugotować na twardo. Pokroić
w kostkę, posypać ziemniaki, a następnie układać druga warstwę. Zapiekać w piekarniku w temp. 180 stopni, 25 minut.


Dobra rada

Wśród wielu przepisów zapiekanek z ziemniaków pojawiających się w kolorowych gazetach w sposobie przygotowania czytamy, żeby zrobić ją z surowych ziemniaków. Myślę, że Ci, którzy je zamieszczają, nigdy tych przepisów nie sprawdzali. W domowych warunkach bowiem ziemniaki nie zmiękną, a my wpadniemy w furię. Proponuję pokroić ziemniaki w plastry i lekko obgotować w słonej wodzie. Gwarantuję, pomoże. Zapiekanka upiecze się szybciej, a ziemniaki będą miękkie, no i nerwy nienaruszone.